«قصه‌گویی» دریچه‌ای رو به درمان اختلالات رفتاری، تنیدگی تحصیلی و سلامت روانی کودکان
«قصه‌گویی» دریچه‌ای رو به درمان اختلالات رفتاری، تنیدگی تحصیلی و سلامت روانی کودکان

یک روانشناس «قصه‌گویی» را راهی مناسب برای درمان اختلالات رفتاری، تنیدگی تحصیلی و سلامت روانی کودکان معرفی کرد.

زینب علوی در گفتگو با کُرد سلامت با اشاره به اینکه آموزش خوش‌بینی به روش قصه‌گویی می‌تواند یک روش مداخله‌ای برای تحقق متغیرهای اختلالات رفتاری، تنیدگی تحصیلی و سلامت روانی در دانش آموزان باشد، اظهار کرد: با توجه به اینکه مهم‌ترین مراحل زندگی فرد در کودکی پایه‌ریزی شده و شکل می‌گیرد، چنانچه مشکلات رفتاری در این برهه از زندگی بروز کند، تأثیرات جبران ناپذیری را بر سرنوشت افراد به جای خواهد گذاشت.
وی افزود: اختلالات و ناسازگاری‌های رفتاری پس از دوران کودکی، ناشی از مسائلی است که در دوران خردسالی و در پروسه رشد و تکامل فرد به وقوع پیوسته است.
این روانشناس با ذکر اینکه در علم روانشناسی اختلال رفتاری به رفتارهای فردی گفته می‌شوند که بدون پایین بودن بهره هوشی، تعادل روانی و رفتاری فرد از میانگین عمومی اجتماعی دور است، گفت: این رفتارها دارای شدت، تکرار و مداومت در زمان‌ها و مکان های متفاوت بوده و بر عملکرد تحصیلی و رفتاری فرد تأثیر گذاشته به نحوی که گاه فرد را دچار درماندگی کرده و کارآیی وی را کاهش می‌دهد.
وی با اذعان به اینکه اختلالات رفتاری در میان کودکانی که مرتباً از سوی دیگران و اجتماع به صورت مستقیم و غیرمستقیم طرد شده‌اند، بیشتر نمود دارد، تصریح کرد: این اختلالات زمینه‌ساز شکل‌گیری مشکلات فردی و اجتماعی فراوانی در کودک شده که به تبع آن خانواده، مدارس، اجتماعات و دوستان این افراد را با دشواری‌های فراوانی مواجه می‌سازد.
علوی با اشاره به تحقیقات صورت گرفته در این زمینه، توضیح داد: طبق بررسی‌های انجام شده «خوشبینی» از جمله عواملی که بر اختلالات رفتاری، تنیدگی تحصیلی و سلامت روان افراد به ویژه در دوران کودکی تأثیرگذار است.
وی با ذکر اینکه امروزه غالب برنامه‌های مدارس بر پایه یادگیری مهارت‌های خواندن، نوشتن، تفکر خلاق و محاسبات متمرکز شده است، هشدار داد: بدون توجه به مؤلفه‌های شادی، خوش‌بینی، سلامت‌روان و مثبت‌اندیشی نمی‌توان انتظارت تحقق درست و بجای اهداف آموزشی را داشت.
این روانشناس ارتباط بین خوش‌بینی و واقع بینی را بسیار تنگاتنگ دانسته و خاطرنشان کرد: خوش‌بینی می‌تواند به عنوان یکی از دستاویزهای افزایش شادمانی در افراد شناخته شود که در قالب همزادپنداری که در دل قصه ها و داستان‌ها شکل می‌گیرد به کودکان الهام می‌بخشد.
وی با بیان اینکه «قصه» یکی از انواع هنر درمانی است، گفت: هنر درمانی از انواع روان‌درمانی است که کمک می‌کند افراد نسبت به افکار و هیجان‌های خود، آگاه‌تر شوند و بر چالش‌های درونی و بیرونی خود غلبه کنند.
علوی با اعلام اینکه در کاربردهای ثانویه آموزشی، تربیتی و درمانی از قصه و داستان بهره گرفته می‌شود، ادامه داد: تجربه‌های مشابه نشان داده است که انسان‌ها از قصه ها الگو گرفته و به این ترتیب به رویدادهای زندگی خود معنا می‌بخشند و در موقعیت‌هایی که برایشان پیش می‌آید، پیش‌بینی و فعالیت‌های خود را بر اساس ذهنیت خود از داستان و قهرمانان داستان هدایت می‌کنند.
وی با اشاره به اینکه قصه‌گویی فضایی غیرتهدید کننده و آرام را برای افزایش آگاهی کودک و ارتقاء بینش او از جهان فراهم می‌سازد، خاطرنشان کرد: قصه باعث می‌شود که کودک خودش را در قالب قهرمان داستان مشاهده کرده و درک بهتری از مشکلات و راه‌های مقابله با آن را پیدا کند.
این روانشناس در پایان با بیان اینکه قصه‌ها ابزاری مناسب در جهت تغییر رفتار کودکان است، یادآور شد: قصه‌ها در کنار نشان دادن چم و خم زندگی به کودکان در قالب تصویرسازی ادبی، می‌تواند به برانگیختن حس کنجکاوی آنان منجر و اختلالات رفتاری، تنیدگی تحصیلیشان را کاهش داده و درنهایت به ارتقاء سلامت روانی کودکان کمک کند.